Hulp nodig kiezen boekhoudpakket?

Hulp nodig?

  • Gratis advies
  • Binnen 1 werkdag
  • Kost je 5 min.
Start adviestool

Wat is een kostenplaats?

Als je een bedrijf hebt met meerdere verschillende afdelingen, dan wil je in je boekhouding waarschijnlijk ook meerdere kostenplaatsen opnemen. Zo kan je per individuele kostenplaats de betreffende kosten en opbrengsten inboeken. Maar waarom zou je eigenlijk verschillende kostenplaatsen in je boekhouding willen? En welke verschillende kostenplaatsen bestaan er?

Een kostenplaats gebruik je om inzicht te krijgen in de financiële prestatie van bijvoorbeeld een specifieke afdeling. Als een bedrijf meerdere producerende afdelingen heeft, dan wil je waarschijnlijk wel weten waarom de ene afdeling meer winst maakt dan de andere.

Kostenplaatsen en hiërarchie

Overigens hoeft een kostenplaats niet altijd een afdeling te zijn. Zo kunnen divisies of teams ook kostenplaatsen zijn. Het hangt eigenlijk helemaal af hoe jouw onderneming is gestructureerd. Je bent zelf vrij om te kiezen of je meerdere kostenplaatsen inricht en hoeveel dan precies. Ook kan je zelf beslissen hoe je de kostenplaatsen precies noemt en of je hiërarchische niveau’s tussen kostenplaatsen onderling inricht. Zo kan een afdeling bijvoorbeeld weer bestaan uit meerdere onderliggende teams.

Kostenplaats voorbeeld

In onderstaand voorbeeld is voor de onderneming Balansica B.V. de organisatorische structuur weergegeven in verschillende hiërarchische niveau’s.

Kostenplaats

In dit voorbeeld heb je op verschillende niveau’s kostenplaatsen in de vorm van afdelingen en teams. Let op het verschil in ondersteunende en productieve kostenplaatsen. Dit verschil wordt in de volgende paragraaf verder uitgelegd.

Ondersteunende afdelingen:

  • Finance & Control
  • Facilitair

Productieve afdelingen en teams:

  • Inkoop
  • Verkoop
  • Productie
  • Transport
  • Teams: “Ochtend”, “Middag” en “Nacht”

Soorten kostenplaatsen

Zoals hierboven al vermeld zijn er meerdere soorten kostenplaatsen. Deze lichten we hier wat uitgebreider toe. In de boekhoudkundige wereld wordt onderscheid gemaakt in de volgende kostenplaatsen:

  1. Hoofdkostenplaats
  2. Zelfstandige kostenplaats
  3. Hulpkostenplaats

Hoofdkostenplaats

De hoofdkostenplaats is een productieve afdeling binnen een bedrijf. Dat betekent dat er kosten worden gemaakt om bijvoorbeeld een product te maken of een dienst te leveren. Maar dat er ook omzet op binnenkomt door de verkoop van deze producten en diensten aan klanten. Kortom, er wordt winst of verlies gemaakt door deze afdeling. In bovenstaand voorbeeld zijn dit de afdelingen: Inkoop, Verkoop, Productie en Transport. Maar ook de teams in het voorbeeld zijn hoofdkostenplaatsen.

Zelfstandige kostenplaats

Naast de hoofdkostenplaats bestaan er ook zelfstandige kostenplaatsen. Hiermee wordt dan een ondersteunende afdeling bedoeld, die diensten verleent aan de hoofdkostenplaatsen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de afdeling financiën of de facilitaire afdeling. Deze ondersteunende afdelingen maken vaak alleen maar kosten.

Meestal worden de kosten die geboekt worden op de zelfstandige kostenplaats verdeeld of doorbelast naar de hoofdkostenplaatsen via een zogenaamde kostenverdeelstaat. Deze kosten zie je vaak in de resultatenrekening terug onder het kopje ‘indirecte kosten’.

Hulpkostenplaats

Tenslotte heb je ook nog een hulpkostenplaats. Dit zijn geen aparte afdelingen, maar zijn wel bepaalde groepen van kosten die verdeeld moeten worden over de verschillende hoofdkostenplaatsen. Een voorbeeld hiervan zijn de kosten voor huisvesting. Als je namelijk meerdere afdelingen binnen het bedrijfspand hebt zitten dan wil je de kosten voor huisvesting wel over de hoofdkostenplaatsen verdelen. Zo kan je goed het resultaat van de productieve afdelingen berekenen. Het toerekenen en verdelen van deze indirecte kosten naar de hoofdkostenplaatsen noem je ook wel doorbelasten.

Kostenplaatsen en kostendragers

Tenslotte bestaat er ook nog de term kostendrager welke ogenschijnlijk nauw verbonden is met het begrip kostenplaats. In beide gevallen worden kosten en opbrengsten aan de kostenplaats en kostendrager toegewezen. Echter de kostenplaats zegt iets over de plek in de organisatorische structuur. De kostendrager is bijvoorbeeld een product of een dienst. Als je meerdere verschillende producten hebt wil je per product de kosten en opbrengsten toewijzen. Zo kan je weer margeberekeningen maken en inzicht krijgen in de winst of het verlies per product.

Kostenplaatsen en boekhoudsoftware

Voor zzp’ers en kleinere bedrijven waar geen aparte afdelingen bestaan, hoef je geen rekening te houden met de inrichting van de kostenplaatsen in je boekhoudpakket. Echter, als je wel meerdere kostenplaatsen gaat opnemen in je financiële administratie dan moet je zeker op een aantal zaken letten bij het kiezen van een goed boekhoudprogramma.

Zo is het belangrijk dat je onderscheid kan maken in de verschillende typen kostenplaatsen. Daarnaast wil je ook de indirecte kosten naar de hoofdkostenplaatsen goed en geautomatiseerd kunnen doorbelasten. Het proces van doorbelasten kan namelijk nogal complex zijn, en er zijn maar weinig boekhoudpakketten die dit goed aankunnen. Ook is het handig als je een hiërarchie kan inrichten van de kostenplaatsen onderling. Dit helpt in het maken van je rapportages, en vergroot je inzichten. Kortom, er zijn nogal wat zaken om rekening mee te houden als je meerdere afdelingen, divisies of teams hebt.

Om je boekhoudhouding te doen is het belangrijk dat je een goed pakket kiest. De verschillen tussen boekhoudprogramma’s zijn groot en later overstappen is lastig.

Hulp nodig bij de keuze van een goed boekhoudprogramma?

  • Origoo geeft je gratis advies
  • Het kost je 5 minuten van je tijd
  • En binnen 1 werkdag krijg je een onafhankelijk advies met het beste pakket

Start advies


Weten wanneer er weer een nieuw blog online staat? Laat je email achter en we mailen je direct.