Hulp nodig kiezen boekhoudpakket?

Hulp nodig?

  • Gratis advies
  • Binnen 1 werkdag
  • Kost je 5 min.
Start adviestool

Wat is een resultatenrekening?

Een resultatenrekening is een opsomming van alle opbrengsten en kosten van een bedrijf. Deze opbrengsten en kosten worden geboekt op verschillende grootboekrekeningen. De grootboekrekeningen waarvan is opgegeven dat het resultatenrekeningen zijn, zullen steeds worden opgeteld, en vormen zo winst (positief saldo) of verlies (negatief saldo) van een periode. Die periode betreft doorgaans één jaar. De resultatenrekening wordt ook wel de winst- en verliesrekening of exploitatierekening genoemd.

De resultatenrekening is samen met de balans en het kasstroomoverzicht onderdeel van de jaarrekening (en daarmee onderdeel van het jaarverslag).

Waarom is een winst- en verliesrekening belangrijk?

Voor een ondernemer is het belangrijk om inzicht te hebben in de winst of het verlies die wordt gemaakt. Vandaar dat een exploitatierekening een belangrijk overzicht is om te kunnen zien hoe het bedrijf presteert. Behalve voor de ondernemer, wordt de resultatenrekening ook gebruikt door bijvoorbeeld de Belastingdienst om de belasting die betaald moet worden vast te stellen. Of door banken om de kredietwaardigheid te bepalen. En tenslotte zijn aandeelhouders ook erg geïnteresseerd in dit overzicht.

Waaruit bestaat de exploitatierekening?

Zoals we al hebben vermeld, bestaat de exploitatierekening uit alle inkomsten en uitgaven van een onderneming. Bij de uitgaven moet je bijvoorbeeld denken aan de kosten van ingekochte materialen en grondstoffen, de huur van een werkruimte, de rente op leningen, of de kosten voor reclame en promoties. Maar ook de afschrijvingen van bijvoorbeeld computers, werktuigen, machines of andere vormen van activa zijn onderdeel van de uitgaven. De inkomsten kunnen bestaan uit bijvoorbeeld de omzet uit verkopen of inkomsten van subsidies.

Voorbeeld: Winst -en verliesrekening
Opbrengsten
Inkomsten uit verkochte goederen
€ 300
Inkomsten uit geleverde diensten
€ 500
Totaal omzet
€ 800
Kosten
Salariskosten
€ 300

Inkoop grond- en hulpstoffen

€ 250
Afschrijvingen (computers en machines)
€ 100
Totaal kosten
€ 650
Bruto winst: Omzet (€ 800) – Kosten (€ 650) =
€ 150
Belastingen
€ 100
Netto winst: Bruto winst (€ 150) – Belastingen (€ 50)
€ 50

 

Welke soorten resultatenrekeningen zijn er?

Om het nog iets ingewikkelder te maken kan een resultatenrekening op meerdere manieren worden opgesteld. Dit heeft te maken met de manier waarop je de opbrengsten en kosten inzichtelijk wilt maken. Zo kan een keuze worden gemaakt om de lasten te presenteren naar de aard van de verschillende baten en lasten (bijvoorbeeld afschrijvingen, ingekochte grond- en hulpstoffen, en personeelskosten). Hierbij wordt geen onderscheid gemaakt naar de verschillende soorten bedrijfsactiviteiten. Dit wordt een categoriale indeling van de winst- en verliesrekening genoemd. Een andere manier om de resultatenrekening samen te stellen, is te kiezen voor een classificatie van de baten en lasten gerelateerd naar de functie (of activiteiten) binnen de organisatie (bijvoorbeeld voor de activiteiten rondom exploitatie, ontwikkeling en verkoop).

Overigens is het zo dat het uiteindelijke resultaat in beide varianten gelijk zal zijn. De verschillen zitten alleen in de wijze van representatie van de baten en lasten.

Hoewel bedrijven meestal vrij zijn om te kiezen op welke manier ze de resultatenrekening opstellen en rapporteren, geldt voor sommige branches en ondernemingen dat het verplicht is om op basis van de functionele indeling te rapporteren. Dit heeft dan te maken met rapportagerichtlijnen die gelden voor een bepaalde branche of beroepsgroep. Zo geldt bijvoorbeeld dat met ingang van verslagjaar 2016 het verplicht is voor woningcorporaties om de functionele indeling in de jaarrekening te hanteren.

Voorbeeld van een categoriale indeling voor de resultatenrekening

De categoriale indeling is de meest gebruikte vorm om de resultatenrekening op te stellen. In de categoriale indeling worden de lasten samengevoegd naar hun aard en worden niet verder gespreid over verschillende functies binnen de organisatie. Hieronder volgt een voorbeeld van de categoriale indeling:

Voorbeeld: Categoriale winst -en verliesrekening
Opbrengsten
€ 700
Overige baten
€ 100
Omzet
€ 800
Grond- en hulpstoffen
€ 250-
Personele kosten
€ 275-
Afschrijvingen
€ 100-
Overige lasten
€ 25-
Kosten
€ 650-
Netto winst voor belastingen
€ 150

 

Voorbeeld van een functionele indeling voor de resultatenrekening

Een tweede mogelijke indeling is de functionele kostenindeling. Hierbij worden de opbrengsten en kosten geclassificeerd naar de verschillende activiteiten binnen de onderneming. Hieronder geven we je een voorbeeld van een classificatie op basis van de functionele kostenindeling:

Voorbeeld: Functionele winst -en verliesrekening
Opbrengsten
€ 700
Kostprijs van de omzet
€ 500-
Brutowinst
€ 200
Overige baten
€ 100
Distributiekosten
€ 75-
Beheerskosten
€ 50-
Overige lasten
€ 25-
Netto winst voor belastingen
€ 150

Hoe wordt de winst- en verliesrekening opgebouwd?

Bij de start van de onderneming zullen de grootboekrekeningen van zowel de exploitatierekening als de balans op nul staan. In eerste instantie zullen alle opbrengsten en kosten die gemaakt worden op de winst- en verliesrekening worden geboekt. Zodra er een nieuw boekjaar start wordt het saldo winst of verlies aan het vermogen op de balans toegevoegd. Alle grootboekrekeningen van de exploitatierekening worden daarna weer op nul gezet. De resultatenrekening geeft dan ook vooral inzicht in de winst of verlies in het betreffende boekjaar. De balans wordt op het einde van het boekjaar niet op nul gezet, die blijft gewoon doorlopen.

Het is belangrijk dat de indeling van je grootboekrekeningschema zo is ingericht, dat op een makkelijke manier de resultatenrekening gemaakt kan worden. Wil je namelijk op een functionele manier je resultatenrekening kunnen weergeven, dan zal je je rekeningschema hierop aan moeten passen.

Waarmee moet je rekening houden bij de keuze van een boekhoudpakket?

Omdat de resultatenrekening nogal een belangrijk onderdeel is voor jouw bedrijfsvoering en de verantwoording hierover, dien je bij de keuze van een nieuw boekhoudprogramma met een aantal zaken rekening te houden.

Zo wil je bijvoorbeeld weten op welke manieren in je boekhoudpakket de resultatenrekening gemaakt kan worden. Kan je alleen de categoriale exploitatierekening maken, of wil je ook de mogelijkheid hebben om een functionele winst- en verliesrekening te hebben. Zeker voor ondernemingen zoals woningcorporaties die verplicht zijn om op een bepaalde manier te kunnen rapporteren is dit heel belangrijk.

Daarnaast is het heel belangrijk dat je de mogelijkheid hebt om zelf je rekeningschema aan te passen waar nodig. Voorbeelden van aanpassingen zijn:

  • Zelf grootboekrekeningen aanmaken
  • Bepaalde grootboekrekeningen blokkeren of verwijderen
  • Hernoemen van grootboekrekeningen of andere grootboeknummers geven
  • Zelf de categorieën kunnen bepalen waaronder grootboekrekeningen optellen

En tenslotte is de ondersteuning vanuit de boekhoudsoftware voor de periode-afsluiting of jaarafsluiting belangrijk. Zo wil je bijvoorbeeld dat:

  • Je periodes dicht kan zetten voor boekingen
  • Bij de afsluiting van een periode automatisch een nieuwe periode geopend wordt en mogelijk het resultaat (saldo van winst of verlies) automatisch naar het vermogen op de balans wordt geboekt
  • Ook wil je dat de accountant bij dit proces kan meekijken

Kortom, een goed boekhoudpakket kan je veel werk besparen en zorgen dat er geen fouten worden gemaakt bij de afsluiting maar ook rapportage en verantwoording van de cijfers.


Weten wanneer er weer een nieuw blog online staat? Laat je email achter en we mailen je direct.